








İstanbul · GünübirlikTekkeler ve dergâhlar, Osmanlı toplumunda tasavvuf eğitiminin verildiği ve farklı tarikat geleneklerinin yaşatıldığı kurumlardı. Bu yapılar yalnızca ibadet amacıyla kullanılmıyor; musiki, edebiyat, eğitim, misafir ağırlama ve sosyal yardımlaşma gibi işlevleriyle şehir hayatında önemli bir yer tutuyordu.
İstanbul’un fethinden sonra şehrin farklı bölgelerinde kurulan tekkeler, zamanla çevrelerinde gelişen mahallelerin sosyal ve kültürel merkezleri hâline geldi. Bağlı oldukları tasavvuf geleneğine göre farklı ibadet biçimleri, mimari düzenler ve gündelik yaşam pratikleri oluşturdular.
Bu programda İstanbul’daki Bektaşi, Celvetî ve diğer tasavvuf geleneklerinin şehirde bıraktığı izleri; tekkeler, türbeler, ibadet mekânları ve günümüze ulaşan ritüeller üzerinden değerlendireceğiz. Şahkulu Sultan Dergâhı, Aziz Mahmud Hüdâyî Külliyesi ve Yahya Efendi Dergâhı gibi İstanbul’un önemli tasavvuf merkezlerinin tarihini ve mimari özelliklerini inceleyeceğiz.
Programın önemli bölümlerinden biri, Şahkulu Sultan Dergâhı’nda Antonina grubu için özel olarak gerçekleştirilecek semah gösterimi olacak. Semahın Alevi-Bektaşi inanç geleneğindeki yerini ve Mevlevî semasından hangi yönleriyle ayrıldığını öğreneceğiz. Günün sonunda izleyeceğimiz sema gösterisiyle Mevlevîlikte musikinin, hareketin ve sembollerin anlamını değerlendireceğiz.
Antonina uzmanının anlatımıyla gerçekleştireceğimiz bu tam günlük program, İstanbul’un tasavvuf tarihini yalnızca yapılar üzerinden değil; farklı inanç gelenekleri, ritüeller ve şehir hayatıyla kurdukları ilişki üzerinden ele alacak.
Hareket Noktaları ve Saatleri
08.30: Antonina Harbiye Ofisi
09.00: Kadıköy Haldun Taner Sahnesi önü
Tahmini Tur Bitiş Saati: 18.00
Belirlenen hareket noktalarında buluşuyor ve özel aracımızla programımızın ilk durağı olan Merdivenköy’deki Şahkulu Sultan Dergâhı’na hareket ediyoruz.
Kahvaltılık ikramlarımızı Şahkulu Sultan Dergâhı’nda aldıktan sonra dergâhı ziyaret ediyoruz. Bir ahî zâviyesi olarak başlayan ve daha sonra Bektaşi geleneğinin İstanbul’daki önemli merkezlerinden biri hâline gelen Şahkulu Sultan Dergâhı’nın tarihini, mimari bölümlerini ve günümüzdeki işlevini inceliyoruz.
Ziyaretimizin ardından Antonina grubu için özel olarak gerçekleştirilecek semah gösterimini izliyoruz. Semahın Alevi-Bektaşi inanç geleneğindeki yerini, müzik ve hareketlerin anlamını ve Mevlevî semasından ayrılan yönlerini uzmanımızın anlatımıyla değerlendiriyoruz.
Şahkulu Sultan Dergâhı ziyaretimizin ardından özel aracımızla Üsküdar’a geçerek Aziz Mahmud Hüdâyî Külliyesi’ni ziyaret ediyoruz. Celvetîlik geleneğinin İstanbul’daki önemli merkezlerinden biri olan külliyenin camisi, türbesi ve günümüze ulaşan tekke yapıları üzerinden Aziz Mahmud Hüdâyî’nin hayatını, düşüncesini ve Osmanlı tasavvuf tarihindeki yerini ele alıyoruz.
Ziyaretimizin ardından öğle yemeğimizi program için belirlenen restoranda, önceden oluşturulan menü eşliğinde alıyoruz.
Öğle yemeğinin ardından Beşiktaş’taki Yahya Efendi Dergâhı’na hareket ediyoruz. Kanûnî Sultan Süleyman döneminin önemli mutasavvıflarından Yahya Efendi’nin hayatını ve İstanbul’un dinî ve toplumsal yaşamındaki yerini konuşuyor; cami-tekke, türbe ve hazireden oluşan yapı topluluğunu inceliyoruz.
Programımızın son bölümünde Hocapaşa Gösteri Merkezi’ne geçiyoruz. Gösteri öncesinde Mevlevî kültürüne ayrılan müze bölümünü ziyaret ederek Mevlevîliğin tarihi, sema geleneği, musiki aletleri ve dervişlerin kullandığı eşyalar hakkında bilgi alıyoruz.
Ardından sema gösterisini izliyoruz. Mevlevîlikte semanın anlamını; ney, kudüm ve Mevlevî musikisinin ritüeldeki yerini, semazenlerin kıyafetlerini ve sema sırasındaki hareketlerin taşıdığı sembolleri değerlendiriyoruz.
Sema gösterisinin ardından yaklaşık saat 18.00’de tam günlük programımızı tamamlıyoruz.








İstanbul
İstanbul
İstanbul
İstanbul